Sublustrum (Outcry) (PC)

Nie mam zaufania do produkcji zza wschodniej granicy. Nie to, żebym był specjalnie uprzedzony, ale nauczony doświadczeniem z reguły niechętnie chwytam za twory tam powstałe. Owszem, w zalewie miernoty i tandety da się wyłonić kilka perełek, ale statystyki nie kłamią, a jedno Metro 2033 czy inne Stalkery wiosny nie czynią.

Eugeniusz Siekiera

Nie mam także w zwyczaju garnąć się do tworów dziwnych, osobliwych, te bowiem, choć często ambitnie próbują wyrwać się poza skostniałe schematy i utarte rozwiązania, koniec końców okazują się totalnie niegrywalne. Czasem uda się niezwykle trudna sztuka pogodzenia ognia z wodą, by z czegoś niebanalnego uczynić jednocześnie produkt wciągający, częściej jednak mamy do czynienia z ramotami pokroju Tension, czyli genialnego przykładu przerostu formy nad treścią.

Czemu służy tak rozwlekły wstęp? Bo Sublustrum (znany również jako Outcry) zapowiadał się właśnie na tytuł podobnego sortu. Młode rosyjskie studio z niewielkim zapleczem finansowym (i zapewne jeszcze mniejszym doświadczeniem) postanowiło spróbować swych sił w gatunku, który zdaje się nie gonić za trendami, czy nowinkami technologicznymi, a jego fani wiele potrafią wybaczyć. Do tego postanowili stworzyć przygodówkę, która niedociągnięcia techniczne nadrabia nietuzinkową historią oraz oniryczną, surrealistyczną otoczką.

Sublustrum jest tworem trochę z innej epoki - siermiężnym, dość ubogim, zrobionym za relatywnie małe pieniądze. Interakcja jest znikoma, szczątkowe animacje składają się najczęściej z kilku klatek, a ogólnego wrażenia drętwoty i sztuczności dopełnia jeszcze sposób poruszania się w świecie gry. Całość oparto bowiem na archaicznym systemie węzłowym, który daje nam swobodę rozglądania się jedynie w ściśle określonych punktach, pomiędzy którymi poruszamy się skokowo. Rozwiązanie doskonale sprawdzające się w czasach świetności pamiętnego Cryo, dziś jednak uciekają się do tego wyłącznie małe, niszowe studia.

Czy to wada? Cóż, z mojego punktu widzenia tak. Jednak archaizmy, które pogrzebałyby każdy inny gatunek, w przypadku przygodówek są do przełknięcia. Szczególnie, że ekipa sprytnie wybrnęła z zastosowanych ograniczeń, dorzucając w zestawie pakiet specjalnych filtrów, które kilka klaustrofobicznych miejscówek w mig przerabiają na komplet starych, zakurzonych fotografii, które znaleźliśmy w kufrze na strychu. Graficy umiejętnie bawią się barwą, atakując zmysły gracza dojmującą sepią, czasem nawet wyłącznie czernią i bielą, a dodatkowe zakłócenia charakterystyczne dla starych nagrań filmowych przenoszą nas do świata, który nawet nie próbuje udawać znanej nam rzeczywistości, nie dotyka trwałego gruntu.

Ta krótka podróż w czasie i przestrzeni rzuca nas w kompletnie różne, nieraz dziwaczne miejsca. Od zagraconego zagadkową maszynerią domostwa, poprzez stare piwnice, zawieszone w próżni kładki czy fragmenty murów, aż po pustynię udekorowaną starym wagonem tramwajowym. By wrażenie obcowania z czymś tajemniczym i dawno zapomnianym było jak najpełniejsze, swoje pięć groszy dorzuca również kapitalna muzyka. Kilka prostych melodii szalenie umiejętnie podkreśla dziwny, lekko niepokojący klimat opowieści. Oprawa audio jest definitywnie najjaśniejszą stroną recenzowanej produkcji. Jak zaś się ma esencja programu, czyli fabuła i sprzęgnięte z nią zagadki?

Cóż... Nie jest to z całą pewnością tytuł dla każdego. W odpowiedzi na wezwanie brata wyruszamy na spotkanie. Krewniak jest bardzo poruszony i koniecznie chce pochwalić się swym nowym naukowym odkryciem. Po przybyciu na miejsce wita nas opustoszały dom, tony przedziwnego sprzętu i stojąca w centralnym pomieszczeniu komora, która z czasem przenosi nas w fantasmagoryczną rzeczywistość znajdującą się gdzieś na pograniczu podświadomości, narkotycznych wizji i sennego koszmaru. Nie ma tu zbyt wielu okazji do rozmów, świat gry jest martwy i pusty, a nasz bohater, choć trafia na przeróżne dziwy, nie raczy wyrzucić z siebie choć zdania komentarza. W Sublustrum dominują najrozmaitsze pulpity sterownicze, najczęściej niewiadomego pochodzenia oraz tony książek, notatek i zapisków. Pod pewnym względem mamy do czynienia z duchowym spadkobiercą tytułów wzorowanych na pamiętnej serii Myst.

Dzieło Phantomery Interactive jest z jednej strony tytułem szalenie krótkim, z drugiej zaś poziomem skomplikowania niektórych zagwozdek zabije ćwieka niejednemu amatorowi łamania głowy. Wszystko przez to, że warstwa logiczna, podobnie jak sama fabuła, jest mocno umowna, nieco senna i surrealistyczna, zmuszając gracza, by poruszał się w sferze domysłów lub prawdopodobieństwa. Ciągle przestawiamy jakieś przełączniki, wajchy, bawimy się pokrętłami, choć nie zawsze możemy być pewni co do ostatecznego efektu. Podpowiedzi, które znajdujemy w porozrzucanych wszędzie zapiskach są szczątkowe i niemalże nigdy nie wyjaśniają wszystkiego. To może przyciągać graczy spragnionych większych wyzwań, śmiem jednak przypuszczać, że większość skapituluje nim dobrnie do połowy scenariusza.

Niewątpliwym atutem programu jest wykreowany tu klimat, bardzo specyficzny i nietuzinkowy. Składa się nań w zasadzie wszystko, o czym wspomniałem powyżej - charakterystyczne filtry graficzne, kapitalna muzyka, dość enigmatyczna historia z problematycznym zakończeniem oraz zagadki, w których częstokroć zmuszeni jesteśmy poruszać się w sferze domysłów bądź nawet czystej abstrakcji. To tytuł ze sporym potencjałem, którego jednakże nie udało się w pełni wykorzystać. Gra kończy się jakby w pół zdania, nie wyjaśniając ostatecznie zbyt wiele, pomimo iż na każdym kroku prowokuje gracza do stawiania kolejnych pytań. Lokacje również, choć pomysłowe i dziwne, sprawiają wrażenie swoistego wstępu, preludium do czegoś większego, bardziej rozbudowanego i porywającego. Ostatecznie mamy więc do czynienia z ciekawym, choć zbyt hermetycznym projektem, w którym ma szansę odnaleźć się zaledwie garstka graczy.